2023-2025 YÖK Startejik Kontenjan Değişimleri, Azalan Lisans ve Önlisans Programların Kontenjanları, YÖK Kontenjan Dönüşüm Verilerini ve Oranlarını açıkladı
Yükseköğretim Kurulu (YÖK) web sitesinde (https://www.yok.gov.tr/) "2023-2025 Stratejik Kontenjan Dönüşümü" içeriği ile YKS Lisans ve Ön lisans programlarının kontenjanlarındaki değişimi verilerle açıklandı. Azalan Lisans (Eğitim Fakültesi, Sağlık programları, Mühendislik Fakültesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, Hukuk Fakültesi ve diğer alanlar) ve Ön Lisans bölümlerinin dönüşümlerini belirtti.
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar tarafından açıklanan stratejik kontenjan dönüşümünde aşağıdaki ana başlıklar yer almıştır. Başkanın açıklamalarının ana başlıkları;
“2023-2025 döneminde toplam kontenjan 1 milyon 90 bin 14’ten 843 bin 547’ye düşürüldü; toplam 246 bin 467 kontenjan azaltıldı. Oransal olarak gerçekleşen düşüş yüzde 23’tür”
“İstihdamla alakası kalmayan programlarda ısrar etmek sadece kaynak israfıdır. Sadece mali kaynak değil insan kaynağının israfıdır”
“2026 yılında da bazı programlarda değişen oranlarda kontenjan azaltımına devam edeceğiz”
“Devlet üniversitelerindeki kontenjan azaltma uygulaması, 2026 yılından itibaren vakıf üniversitelerimiz için de geçerli olacaktır”
“Kontenjanların azaltılması erişimi sınırlayan bir politika değil aksine erişilen eğitimin niteliğini artırmayı amaçlayan bir yaklaşım”
“Kapatılan veya kontenjanı azaltılan programların yerine son iki yılda yapay zeka ve dijital tabanlı alanlarda çok önemli adımlar attık”
“Açıköğretimi, yükseköğretim çağındaki gençlerden ziyade yetişkin eğitimi ve hayat boyu öğrenme amacına hizmet edecek şekilde yapılandırıyoruz"
Başkanı Erol Özvar: “2023-2025 döneminde toplam kontenjan 1 milyon 90 bin 14’ten 843 bin 547’ye düşürülmüştür. Toplam 246 bin 467 kontenjan azaltılmıştır. Oransal olarak gerçekleşen düşüş yüzde 23’tür. Bu kontenjanların 107 bin 552’si ikinci öğretim kontenjanlarıdır. 2023-2025 döneminde, toplam 462 lisans programından 197’sinin kontenjanları düşürülmüştür. Bu lisans programlarında kontenjan sayısı toplamda 117 bin 606 azalmıştır. En fazla kontenjan düşüşü gerçekleşen lisans programlarının başında öğretmenliğe kaynak teşkil eden programlar yer almaktadır. Türk Dili ve Edebiyatı kontenjanları 12 bin 15’ten 3 bin 680’e yüzde 69, tarih kontenjanları 10 bin 658’den 3 bin 646’ya yüzde 66 düşürülmüştür. Fen Bilgisi Öğretmenliği kontenjanı 2 bin 864’ten 1219’a yüzde 57 düşürülmüş ve kontenjanı en fazla azalan program olmuştur.” şeklinde ifade etmiştir.
“MEB’in öğretmen planlaması dikkate alınmıştır”
Aynı dönemde, İlköğretim Matematik Öğretmenliği kontenjanları 4 bin 18’den 2 bin 698’e yüzde 33; İngilizce Öğretmenliği 5 bin 60’tan 3 bin 437’e yüzde 32; Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği 3 bin 697’den 2 bin 560’e yüzde 31; Okul Öncesi Öğretmenliği 5 bin 152’den 3 bin 476’ya yüzde 32,5; ...
devamı
Özvar, hukuk fakültesi kontenjanlarında son yıllarda önemli düzenlemelerin gerçekleştiğini söyleyerek, 2023-2025 yılları arasında devlet ve vakıf üniversitelerinde kontenjanların 15 bin 313’den 9 bin 821’e düştüğünü kaydetti. Bunun oransal olarak yüzde 36’ya tekabül ettiğini belirten Özvar, “Devlet üniversitelerinde Hukuk Fakültesi kontenjanlarındaki 4 bin 955 azalma ile yüzde 49; vakıf üniversitelerinde ise 537 ile yüzde 10 olarak gerçekleşmiştir. Hukuk programları kontenjanlarında benzer bir azalma 2026 yılında vakıf üniversitelerinde de uygulanacaktır.” dedi.
Sağlık programlarına ilişkin kontenjan verilerini de açıklayan Özvar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Beslenme ve Diyetetik Programı en fazla kontenjanı düşürülen program olmuştur. Bu programın toplam kontenjanı 6 bin 922’den 4 bin 24’e inmiştir. Bunun oransal karşılığı yüzde 42’dir. Eczacılık programlarında kontenjan 4 bin 512’den 3 bin 416’ya düşmüş, oransal olarak yüzde 24’lük bir azalma ... devamı
“Pek çok mühendislik programında kontenjanlar düşürülmüştür”
Mühendislik Fakülteleri kontenjanlarında da önemli bir azaltmaya gidildiği vurgulayan Özvar, Gıda Mühendisliği kontenjanının 1758’den 1156’ya yüzde 34; Elektrik-Elektronik Mühendisliği kontenjanının 11 bin 757’den 8 bin 63’e yüzde 31; İnşaat Mühendisliği kontenjanının 5 bin 668’den 4 bin 115’e ... devamı
Son iki yılda kurulan veya ivme kazanan programlar
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Özvar’ın verdiği bilgiye göre, kontenjan artışı gerçekleşen bölümler şöyle: “Yapay Zeka Mühendisliği yüzde 63; Siber Güvenlik Mühendisliği gibi mühendislik programları ile Harita Mühendisliği yüzde 23; Gemi ve Deniz Teknolojisi Mühendisliği yüzde 19; Jeoloji Mühendisliği yüzde 8; Nanoteknoloji Mühendisliği yüzde 81; Gemi Makineleri İşletme Mühendisliği yüzde 4; Otomotiv Mühendisliği yüzde 4; Uçak Mühendisliği yüzde 3; Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği yüzde 9; ... devamı
Kontenjanı önemli ölçüde azalan diğer lisans programları
Özvar, kontenjanı önemli ölçüde azalan diğer lisans programlarından bazılarını şöyle sıraladı: “Gazetecilik programı kontenjanları 4 bin 677’den 1866’ya düşmüş, oransal olarak yüzde 54 azalmıştır. Şehir ve Bölge Planlama programı kontenjanları 2 bin 448’den 1240’a düşmüş, oransal olarak yüzde 49 azalmıştır. Radyo, Televizyon ve Sinema programı kontenjanları 5 bin 180’den 2 bin 870’e düşmüş, ... devamı
“Yeni mesleklere yönelik programlara kontenjan verilmeye devam edilecek”
2023-2025 döneminde, toplam 312 önlisans programından 131’inin kontenjanlarının düşürüldüğünü, bu önlisans programlarında kontenjan sayısının toplamda 125 bin 24 azaltıldığını aktaran Özvar, kontenjanı en fazla azalan önlisans programları arasında yüzde 58 ile Çocuk Gelişimi; yüzde 56 ile Sağlık Kurumları İşletmeciliği; yüzde 53 ile İş Sağlığı ve Güvenliği; yüzde 53 ile Bankacılık ve Sigortacılık ... devamı
“Bazı programların kontenjanları vakıf üniversitelerinde de azaltılacak”
“2026 yılında bazı programlarda değişen oranlarda kontenjan azaltımına devam edeceğiz” ifadesini kullanan Özvar, “Devlet üniversitelerindeki kontenjan azaltma uygulaması, 2026 yılından itibaren vakıf üniversitelerimiz için de geçerli olacaktır. ... devamı
“Yükseköğretim Kurulu olarak buna asla göz yumamayız”
Öğrencilerin yönelimlerini ve beklentilerini dikkate almayan hiçbir programın başarılı olamayacağına dikkat çeken Özvar, sözlerini şöyle sürdürdü: “Biz bu talep kısmını fevkalade iyi değerlendirmek zorundayız. Bu açıdan hepimizin üzerine fevkalade önemli görevler ve sorumluluklar düşmektedir. İstihdamla alakası kalmayan programlarda ısrar etmek sadece kaynak israfıdır; sadece mali kaynak ... devamı
“Güçlü projelerle MYO’larımız yeniden cazibe merkezi halinde”
Kontenjanlarda azaltmaya gidilmesine rağmen Yükseköğretim Kurulu olarak yükseköğrenime erişim konusundaki hassasiyetlerinin devam ettiğini vurgulayan Özvar, kontenjanların azaltılmasının “erişimi sınırlayan bir politika değil aksine erişilen eğitimin niteliğini artırmayı amaçlayan bir yaklaşım” olduğunu kaydetti. Bu iki hedefin birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısı olarak gördüklerini belirten Özvar, sözlerini şöyle tamamladı: “Kapatılan veya kontenjanı azaltılan programların yerine son iki yılda yapay zeka ve dijital tabanlı alanlarda çok önemli adımlar attık. ... devamı
GÖRSELLERLE 2023-2025 STRATEJİK KONTENJAN DÖNÜŞÜMÜ
Kaynak: